Record

Amsterdam, 30-9-2011 – Al vier decennia speelt het Ricciotti Ensemble klassieke muziek op de meest onverwachte plekken. Van druipsteengrot tot bergtop, van Boeing 747 tot koeienstal en van jeugdgevangenis tot bejaardentehuis en asielzoekerscentrum. Het in 1970 opgerichte straatorkest blijft verrassen met zijn bruisende projecten, waarmee het een publiek bereikt dat niet zo snel de weg vindt naar een reguliere concertzaal. Voor de veertig jonge musici is niets te dol en afgelopen mei deden zij met dertien concerten op één enkele dag een gooi naar het wereldrecord ‘most symphonic concerts in 24 hours’. Met succes: volgend jaar worden zij in deze categorie opgenomen in het Guinness Book of Records.

Het Ricciotti Ensemble is uniek in de wereld. Niet alleen brengen de musici symfonische muziek op ongebruikelijke locaties, maar ook betrekt men de omstanders direct bij de voorstelling. Zo kreeg ik ooit op Amsterdam CS een dirigeerstokje in mijn handen geduwd en stond ik opeens op een bok veertig mensen aan te sturen. Mijn hartslag verdubbelde en daarmee het tempo waarmee ik zwaaide. De musici gaven geen krimp en speelden vlekkeloos hun veel te snelle partij, tot hilariteit van de toegestroomde menigte.

Een optreden van het Ricciotti is altijd enerverend, niet alleen vanwege de geestdrift die de (conservatorium)studenten uitstralen, maar ook doordat ze op één speeldag minstens vier of vijf locaties aandoen. Het zijn dus altijd flitsconcerten met een enorme energie. Daarna spoedt de club zich per trein naar de volgende bestemming. Om zichzelf scherp te houden bedenkt men uitzonderlijke opdrachten, zoals ‘stel zo snel mogelijk op’. Dit lukt meestal binnen drie minuten, maar in 2007 vestigde men het record van 2’12”. Ook dit lijkt mij beslist Guinness Book-waardig.

Met muziek de straat opgaan is een typische jaren zestig-gedachte: men wilde het volk verheffen door het op informele wijze met ‘hoge kunst’ te confronteren. Sympathiek, maar het is de vraag of het gewerkt heeft. Hoewel passanten steevast genieten van de onverwachte klanken, is klassieke muziek toch grotendeels uit het publieke domein verdwenen. Kon je vroeger in populaire programma’s nog eens een strijkje verwachten, tegenwoordig is het al popmuziek wat de klok slaat. Een enkele uitzondering in De wereld draait door daargelaten, waar muziek echter nooit langer dan één minuut mag duren. Behalve toen Reinbert de Leeuw 4’33" van John Cage integraal mocht uitvoeren voor een ademloos publiek. Alweer een record.

Dat het Ricciotti Ensemble na veertig jaar nog zo ‘alive and kicking’ is, betekent dat anno 2011 jongeren nog altijd geïnteresseerd zijn in klassieke muziek. Nu onze overheid de muziekscholen grotendeels heeft wegbezuinigd en muziekles uit het curriculum heeft gebannen, ontstaan particuliere initiatieven om muziek weer bij de allerjongsten terug te brengen. Vorig jaar startten vier organisaties de actie Muziek telt!, waarbij Radio 4 zich de komende weken aansluit met Radio 4 Klassiek geeft. Twee weken lang wordt u bijgepraat over de vele pilotprojecten en bovendien kunt u uw oude muziekinstrument wegschenken aan een jongerenleerorkest. - Op naar het Guinness Book of Records!