weblog - Oud en Nieuw

Amsterdam, 16-11-2011 –  Langzaamaan wordt duidelijk welke dramatische effecten de bezuinigingen op cultuur gaan hebben. Het Fonds Podiumkunsten ontwierp een subsidiesystematiek om het aanzienlijk kleinere budget zo eerlijk mogelijk te verdelen. Probleem is dat de ensembles voor oude en nieuwe muziek méér concerten moeten gaan verzorgen voor veel lagere budgetten. Terwijl elke uitvoering bakken met geld kost -  aan salarissen, partituurhuur, zaalhuur, techniek, vervoer, publiciteitsmateriaal etc. Het internationaal gerenommeerde Festival Oude Muziek wordt in wezen zelfs opgedoekt.

Op verzoek van de oppositie worden nu eindelijk de gevolgen doorgerekend, maar ik vrees dat het onheil onafwendbaar is. En mocht het kabinet alsnog voortijdig sneuvelen, dan lijkt het gros van onze medelanders te gaan stemmen op de blonde gedoger uit Venlo. Zelfs nu het Limburgs Symfonie Orkest met opheffing wordt bedreigd, beseffen zij niet dat diens cultuurhaat hieraan ten grondslag ligt. Met het hen kenmerkende gedraai hebben sommige partijgangers zich zelfs opgeworpen als hoeders van dit Limburgse culturele erfgoed.

De succesvolle sponsor- en crowdfundingacties ten spijt, zal het nooit lukken ons zo veelgeroemde pluriforme muziekleven in stand te houden. Laten we dus genieten zo lang het nog kan. Zo start de KAM (Kamermuziek Amsterdam) op 22 november in het Concertgebouw in Amsterdam een serie met de integrale uitvoering van de zes strijkkwintetten van Mozart. Zij worden uitgevoerd door het ooit als Orlando Kwartet begonnen Párkányi Kwartet, al ruim dertig jaar het huiskwartet van de KAM.

De violisten Istvan Párkányi en Heinz Oberdorfer, de altist Ferdinand Erblich en de cellist Michael Müller slaan de handen ineen met gerenommeerde altviolisten als Josef Kluson van het Prazak Kwartet, Ivo Bauer van het Leipziger Streichquartett en Isabel Charisius van het Alban Berg Kwartet. Mozart schreef deze kwintetten na zijn veeleisende strijkkwartetten, en de samenspraak tussen vier of vijf strijkinstrumenten kende geen geheimen meer voor hem. Oberdorfer dicht de kwintetten zelfs een ‘bovenaardse uitstraling’ toe.

Voor de herdenking van Mozarts 250^e sterfjaar in 2006 componeerde de eveneens Oostenrijkse Bernhard Lang de opera I Hate Mozart. Hierin steekt hij de draak met de neurotische figuren die het operabedrijf bevolken. Het Nieuw Ensemble brengt op 24 november de première van zijn Puccini-Variationen, onderdeel van een uitdijende cyclus Monadologieen. Lang speelt met conventies en werkt met live elektronica, die vaak het uitgangspunt vormt voor muzikale processen vol herhaling en vervorming.

Ook de Australische Matthew Shlomowitz gebruikt elektronica: hij combineert opgenomen geluiden uit het leven van alledag met live bespeelde instrumenten. Voor het Nieuw Ensemble maakte hij het derde deel van zijn cyclus Popular Contexts, waarin we klanken horen van ‘achtbaan tot kopieerapparaat’ en van ‘telefoonsex tot voetbalwedstrijd’. Eerdere delen ademen een spontane en zorgeloze sfeer. Die herkennen we in de muziek van de immer olijke Mayke Nas. Voor dit programma bewerkte zij stukken als Plons en La Chocolaterie Brûlée. Hopelijk valt er nog altijd wat te lachen.