weblog - Oren wassen

Rotterdam, 1-2-2012 – Ik las dat cabaretier Kees Torn bezig is met zijn laatste tournee, ‘Loze kreten’. Ik ken hem als een slungelige artiest met een wat onbeholpen presentatie, die de meest onnavolgbare taalvondsten doet: ‘Als graven begraven worden door graven, graven graven graven voor graven.’ Hilarisch, en geen speld tussen te krijgen. Heel jammer dat hij gaat stoppen met zijn spitsvondige en aanstekelijke voorstellingen, die gelukkig deels op YouTube te vinden zijn, en binnenkort integraal op dvd verschijnen.

Hoewel Torn weigert voor de televisie op te treden - ‘cabaret hoort niet op tv’ - hebben zijn shows groot succes. Bovendien is hij nog maar 44, dus waarom stopt hij dan? Niet vanwege een gebrek aan inspiratie, zo blijkt, maar omdat hij ‘de muziek in restaurants niet langer kan verdragen. Mijn verbijstering groeit over de agressieve popmuziek waar je mee bestookt wordt. Ik kom voor een hap, niet voor een concert. Dat is de voornaamste reden.’

De artiest heeft van alles geprobeerd om te ontkomen aan de opgedrongen muziek in horecagelegenheden – hij nam een eigen kok mee en sjouwde met magnetrons, maar dat werkte allemaal niet, dus bleef hij aangewezen op restaurants. Dit is voor Torn zo onaangenaam dat hij ‘bijna overspannen buiten’ komt. ‘Dan moet ik nog optreden, maar ik ben al uitgeput van ergernis. Het is het zwaarste van de hele dag.’

Torn legde zijn ergernis over de alom aanwezige muzak ook vast in een van zijn prachtige liedjes: ‘Ik sta hier heel de avond al in carnavalslawaai, terwijl ik thuis alleen klassieke strijkkwartetten draai. Ik heb er wel een stuk of twintig biertjes in gegooid, maar zoveel zuipen dat ik dit kan hebben, lukt me nooit.’ Zijn klachten zijn echter aan dovemansoren gericht – het publiek lacht er hartelijk om en laat zich na afloop in het café de ongevraagde herrie zonder morren welgevallen.

De Stichting BAM (Bescherming Akoestisch Milieu) verzet zich al jaren tegen de lawaaiterreur in publieke ruimtes en op radio en televisie. Helaas met afnemend succes, want de geluidsvervuiling wordt steeds erger. Zelfs in het Concertgebouw in Amsterdam draait men na sommige concerten discomuziek. Tijdens het aan haar gewijde festival afgelopen oktober, nam Sofia Goebaidoelina ontzet de benen toen een dj een dreunende bak herrie over ons uitstortte. Terwijl uitgerekend Goebaidoelina onze oren wast met haar fijnzinnige gevoel voor stilte, die zij verheft tot structurerend element van haar muziek.

In zijn laatste nieuwsbrief constateert de BAM dat in deze tijden van bezuinigingen ‘geen enkele verantwoordelijke bestuurder/politicus of ondernemer de gedachte oppert dat stoppen met alle opgedrongen radio/muziekzenders in het publieke domein en in de voor publiek toegankelijke ruimten, zoals ook het openbaar vervoer, op meerdere fronten winst oplevert. Op radio en televisie wordt het gesproken woord almaar heftiger vervuild. Het ver(mu)ZIEKen neemt onverdraaglijke vormen aan. Zelfs gesproken woord van koninklijke dames en heren valt ten prooi aan niets ontziende geluidstechnici.’

Waarom weigert de politiek dit thema op de agenda te plaatsen? Ook de media laten het massaal afweten. Zo schrijft de BAM: ‘Hilversum heeft ons onderwerp tot absoluut taboe verklaard.’ Terwijl ik graag zelf bepaal of en zo ja, welke muziek ik wil horen. Wat voor de één balsem is, is voor de andere een botte beuk: laten horeca en media voortaan ons recht op stilte respecteren. – Dan hoeft Kees Torn ook niet te stoppen met zijn optredens!