Weblog: Stemmen uit de hemel

Amsterdam, 22-2-2010 – Met een herhaling van het slot uit de hymne ‘Ave Maria Stella’ besloten Fabio Bonizzoni en zijn ensemble La Risonanza gisteravond hun uitvoering van de Mariavespers van Claudio Monteverdi. Met deze door een bomvolle Westerkerk afgedwongen toegift zetten zij een stemmige punt achter een rijk geschakeerde en zeer afwisselende lezing op diens 400 jaar gepubliceerde meesterwerk. Zelden hoorde ik zo’n heldere en transparante interpretatie van de veertien in verschillende periodes en stijlen gecomponeerde delen.

In een eigen verantwoording schrijft Bonizzoni dat het uitvoeren van de Mariavespers een dirigent voor vele vragen stelt, die hij naar eigen inzicht heeft opgelost. Zo koos hij ervoor geen koor te gebruiken en te werken met meer of minder spaarzame instrumentaties van zinken, trombones, strijkers en basso continuo. Doordat hij per stuk het aantal stemmen wisselde en de zangers en musici anders over de ruimte verdeelde, ontstond een uiterst boeiende aaneenschakeling van nu eens ingetogen, dan weer uitbundige muzikale taferelen. Geregeld plaatste hij twee groepjes zangers en musici tegenover elkaar, waardoor een bedwelmend stereo-effect ontstond.

Hoogtepunten vormden het door een tenor met virtuoze melismen en trillo’s (stotende herhalingen van één en dezelfde toon) gezongen Nigra sum; het door twee sopranen uitgevoerde Pulchra es, waarin de twee zangeressen hun soms schrijnende dissonanten voorbeeldig getimed door elkaar vlochten en Audi Coelum waarin een solotenor antwoord krijgt van een stem uit de hemel. Deze daalde aanvankelijk onzichtbaar voor het publiek vanuit de gewelven op ons neer, maar kwam gaandeweg dichterbij om zich ten slotte met vijf andere zangers te wagen aan een zesstemmig besluit van dit ‘concerto’. Een theatraal element met een grote emotionele zeggingskracht.

Van het afsluitende Magnificat maakten Bonizzoni en de zijnen een waar spektakelstuk, waarin de instrumenten bloemrijke partijen door de nu eens eenstemmige, dan weer meerstemmige passages van de zangers weefden, wier imiterende lijnen met bijna huiveringwekkende intensiteit werden uitgevoerd. De druk gebarende Bonizzoni gooide tijdens het afgelopen Festival Oude Muziek al hoge ogen met zijn interpretatie van het oratorium La Resurezzione van Händel en bewees andermaal dat hij iemand is om rekening mee te houden. Zijn visie op de Mariavespers is één van de vele mogelijke, maar wel een uiterst overtuigende, die ik graag op cd zou zien vastgelegd.