Weblog: April doet wat-ie wil

Amsterdam, 1-4-2010 – Wie dezer dagen niet snakt naar de Matthäus, kan in ons multi-cultiland kiezen uit talloze andere concerten. Multi-culti slaat nu eens niet op het vreedzaam samengaan van hoofddoek en navelpiercing, maar op de verscheidenheid van stijlen binnen de ‘serieuze’ muziek. Drie evenementen in de komende maand doen mijn hart sneller kloppen. Jacob Ter Veldhuis trekt door het land met Cities Change the Songs of Birds, de fluitiste Abbie de Quant viert haar 40-jarig partnerschap met de pianiste Elizabeth van Malde en het Egidius Kwartet start een project rond de hervonden Leidse Koorboeken.

Onlangs kreeg Jacob Ter Veldhuis in de Vrijdag van Vredenburg meer applaus dan Schubert, maar aanvankelijk maakte hij vooral furore in het buitenland. Met name in de VS, waar hij werd omgedoopt tot Jacob TV. Hier te lande werd hij lange tijd verguisd vanwege zijn ongegeneerde hang naar mooie klanken, die culmineerde in het oratorium Paradiso uit 2001. Criticasters spraken schande van de zwelgend-romantische harmonieën en de Pucciniaanse zanglijnen, maar jongere generaties voelden zich aangesproken. - Niet in het minst door een sample van het fake-orgasme uit de film When Harry met Sally.

Samples zijn een handelskenmerk van Ter Veldhuis, waarbij hij zich vooral laat inspireren door Amerikaanse talkshows en hitsige tv-dominees. Door zijn composities te kruiden met rauwe, maar hypersentimentele fragmenten en een stevige beat, slaat hij een brug tussen populaire en klassieke muziek. In zijn voor Muzieklab Brabant gecomponeerde Cities Change the Songs of Birds horen we audiosamples uit absurde commercials en zien we beelden van verslaafden, gedetineerden, hoeren en junks. Tegen al dit geweld speelt Lavinia Meijer soeverein een melodieuze harppartij.

Ook de fluitiste Abbie de Quant zoekt naar raakvlakken met andere kunsten. In 1970 won zij de Gaudeamusvertolkersprijs met Elisabeth van Malde aan de piano. Hierna initieerde zij een eindeloze reeks projecten waarin zij samenwerkte met dichters, theatermakers en musici die zich graag buiten de gebaande paden begeven. Beroemd werd het door Caroline Ansink getoonzette Oh, beminnelijk litteken, waarin Lucebert eigen gedichten voordraagt tegen een achtergrond van opgenomen klanken en lyrische fluitpartijen.

Al sinds 1992 organiseert De Quant een eigen concertserie in het Concertgebouw in Amsterdam, waarin zij onbekend gebleven repertoire van oudere componisten koppelt aan speciaal voor haar en Van Malde gecomponeerde stukken van jonge Nederlanders. Tijdens het jubileumconcert op 12 april presenteren de dames een selectie uit hun omvangrijke oeuvre. Jazzfluitist Ronald Snijders, de dichter Alessandro Aiello en de cellist Godfried Hoogeveen dragen bij aan de feestvreugde. Benieuwd wat deze combinatie oplevert!

Van een heel andere orde is het initiatief van het onvolprezen Egidius Kwartet, dat zich onvermoeibaar inzet voor het vinden en uitvoeren van muziek uit ons vaderlandse verleden. Ditmaal starten zij een wel heel prestigieus project rond de 16e eeuwse koorboeken van de Leidse Pieterskerk. Daar zong een koor van acht à tien zangers zeven maal per dag, 365 dagen per jaar (!), de zogenoemde getijden, beginnend met de metten in de vroege ochtend en eindigend met de vespers bij zonsondergang.

Dankzij gulle gaven van notabelen kon de Pieterskerk gerenommeerde componisten engageren als Josquin des Prez, Nicolas Gombert en Thomas Crecquillon. Als enige ‘getijdenkerk’ in Nederland beschikt de Pieterskerk nog over zijn koorboeken. Althans zes van de acht en deze vormen de grootste samenhangende collectie uit de 16e eeuw in Europa. Bijgestaan door andere zangers zal het Egidius Kwartet de komende zes jaar alle getijdenboeken uitvoeren en op cd uitbrengen. Het startschot klinkt op 18 april in de Lakenhal te Leiden, waar de boeken geëxposeerd worden en de vier zangers het publiek alvast inwijden in een ‘meezingmotet’ uit het eerste getijdenboek. – April doet wat hij wil.