Weblog: Toekomstmuziek

Hilversum, 1-5-2010 – Het gaat goed met Radio 4. Onlangs werd Hans Haffmans onderscheiden met de Zilveren Reissmicrofoon voor zijn presentatie van het programma Viertakt Vroeg. Toen deze uitzendingen in februari werden vervangen door het nieuwe format Van Trigt tot Negen deed dit veel stof opwaaien. Dat de emoties rond deze programmawijziging - ook in negatieve zin - hoog opliepen bevestigt het adagium van Oscar Wilde: ‘There’s only one thing worse than being talked about: NOT being talked about.’ Kennelijk staat Radio 4 (weer) midden in de actualiteit. Dit wordt bevestigd door het lintje dat Maartje van Weegen, presentatrice van De Klassieken, op Koninginnedag kreeg. Opstekers voor alle medewerkers.

Betreft dit cd-programma’s, ook de uitzendingen met live muziek krijgen veel waardering. Eigen omroepseries als ZaterdagMatinee, Vrijdag van Vredenburg en Zondagochtendconcert kunnen zich al jaren verheugen in een geweldige populariteit, niet alleen op de radio, maar ook in de zaal. De Vrijdag van Vredenburg trekt in de tijdelijke locatie Vredenburg Leidsche Rijn zelfs meer bezoekers dan voorheen in Vredenburg zelf. Ook de geheel aan moderne muziek gewijde Donderdagavondserie trekt een vaste schare enthousiaste luisteraars.

Geen wonder, want zoals ik in mijn vorige blog al opmerkte is een groot publiek wel degelijk geïnteresseerd in de meer avontuurlijke programmering van de omroeporkesten en de binnen- en buitenlandse ensembles in de Donderdagavondserie. Deze concerten komen meestal rechtstreeks uit het Muziekgebouw aan ’t IJ, waar ook a.s. donderdag weer een bijzonder optreden plaatsvindt. Twee wereldberoemde topensembles, het Arditti Kwartet en het Hilliard Ensemble, spelen het voor hen gecomponeerde Et Lux van de Duitse componist Wolfgang Rihm.

Anders dan veel van zijn landgenoten componeert Rihm moderne muziek die je zowel emotioneel als intellectueel uitdaagt. In het ruim één uur durende Et Lux husselt hij teksten uit de katholieke Requiemmis door elkaar. Hiermee schept hij een intrigerend weefsel waarin eenstemmige passages worden afgewisseld met dissonante klankblokken, terwijl druk door elkaar schietende melodieën een contrapunt vinden in troostende en verstilde lyriek. De klankkleuren versmelten soms zó dat je amper weet of je de strijkers of de zangers hoort.

Een dag later zendt Radio 4 het concert van afgelopen donderdag uit, waarin de Radio Kamer Filharmonie werk bracht van Adès, Ayres en Walton. Wie gebruik heeft gemaakt van de in mijn vorige blog aangeboden vrijkaartjes heeft hopelijk net zo genoten als ik. No 30, Noncerto voor cello, sopraan en orkest van Richard Ayres vormde het hoogtepunt. Een verwoed op zijn cello zagende, amechtig kreunende en steunende Michael Müller vond zijn stem in razend hoge uithalen van Monique Krüs. Hilarisch waren de slagwerkers, die in het tweede deel plotseling als herten opdoken vanachter hun instrumenten, ritselend met op geweien lijkende takkenbossen.

Ook het komende seizoen bieden de omroeporkesten weer veel boeiende noten. Ik schreef eerder al over de serie Vier Russische Vrouwen in de Vrijdag van Vredenburg. Hierin worden Victoria Borisova-Allas, Elena Kats-Chernin, Lera Auerbach en Sofia Goebaidoelina naast componisten geplaatst als Rachmaninov, Brahms en Tsjaikovski – zo kunnen zij echt op hun eigen merites beoordeeld worden.