Weblog: Nederfestiland

Randstad, 1-6-2010 – De cultuur gaat zware tijden tegemoet. De VVD wil bijna de helft op het subsidiebudget korten, terwijl de PVV dit zelfs geheel wil afschaffen. Dat een rijk cultuuraanbod een stad of streek aantrekkelijk maakt voor een zeer diverse groep mensen lijkt niet tot het geperoxideerde opperhoofd door te dringen: weg met die elitespeeltjes! Maar waarom keren zoveel Jordanezen uit Lelystad en Almere dan terug naar Amsterdam? Niet opdat zij in de rij kunnen staan voor een concert rond Goebaidoelina of een uitvoering van Macbeth, maar wel omdat het culturele leven een veelkleurig publiek trekt, dat de stad doet bruisen. – Je raakt eens uitgekeken op die vogeltjes in je tuin, tenslotte.

Om maar even het clichébeeld van journalisten te bevestigen vraag ik u: stem op 9 juni links, want alleen door de (kleine) socialistische partijen wordt kunst gekoesterd. De eeuwige roep van rechts om ‘meer marktwerking’ en het aanboren van ‘nieuwe publieksgroepen’ klinkt even hol als de wasmiddelenreclame die ons telkens weer ‘wittere was’ belooft. Gelukkig lokt de komende tijd nog een cultureel Walhalla, want het reguliere seizoen is nog niet voorbij, of de zomerfestivals zijn alweer begonnen.

Onlangs startte de vijfde editie van de Operadagen in Rotterdam. Deze presenteren naast een ‘muzikale’ boottocht rond het thema ‘soldaat keert niet terug uit oorlog’ de opera Over de Bergen van Corrie van Binsbergen en Josse de Pauw. Na de première in Brugge roemde een criticus het ‘indrukwekkende amalgaam van muziekgenres, van rock over jazz en soul tot musical en opera’. Minder bekend zijn Rita Knuistingh Neven en Peter Swanborn, in wier kameropera Amygdala een opgesloten man stemmen hoort. Bij eerdere producties voorzag Neven de poëtische teksten van Swanborn van subtiele muziek en nu gaat zij volgens de brochure balanceren ‘op het scherp van de snede tussen ruis en zang, tussen noise en flatline’.

Ook het Holland Festival biedt een keur aan smaakmakende producties. Zoals Curlew River, waarin Benjamin Britten een betoverende mix creëert tussen Gregoriaans gezang en Japanse hofmuziek. De parabel over een moeder die haar verloren zoon dood en begraven terugvindt is hartverscheurend. Ik zie ook uit naar de nieuwe opera van Alexander Raskatov, die voortborduurt op de Russische absurdistische traditie. Het libretto is gebaseerd op de novelle Hondenhart van Michail Boelgakov, waarin een hond wordt getransformeerd tot mens. Als deze onhandelbaar blijkt en tracht een vrouw te verkrachten wordt hij weer teruggeopereerd.

Na het immense succes van haar Lucas Passie twee jaar geleden, klinken in dit Holland Festival de Greek Love Songs van Calliope Tsoupaki. Hierin bewerkte zij haar schitterende chansons voor Nena Venetsanou op liefdesgedichten van Konstantínos Kaváfis voor het Egidius Kwartet en koperblazers. Onlangs bewees Tsoupaki met La Noche hoe fraai zij koor en koper kan laten versmelten. De Zwitserse Klaus Huber put in L’âme arabe uit een spannend reservoir van Palestijnse muziek, Vlaamse polyfonie en twintigste eeuws avant-gardisme. Het concert van Ensemble Intercontemporain en de uitvoering van het zelden gehoorde Laborinthus II van Luciano Berio doen mij eveneens watertanden.

Ook dit jaar heeft Pierre Audi weer een spraakmakend festival in elkaar getimmerd, dat ongetwijfeld veel buitenlands publiek zal trekken. Hetzelfde geldt voor de Operadagen, die in hun korte bestaan Rotterdam cultureel op de kaart hebben gezet. En dan heb ik het Festival Classique nog niet eens genoemd, dat op 18 juni in Den Haag losbarst. Dus, beste Mark en Geert: stap eens uit je Ivoren Toren, beleef de kracht van kunst en laat frisse muziek die dorre bezuinigingen uit je hoofd blazen!