Radio 4 Viertakt muzieknieuws

Een digitale Don Giovanni

wo, 30 jun 2010 17:55:00 +0100

Knecht Leporello, die in de 18e eeuwse versie van Mozarts opera Don Giovanni nog met een logboek in de weer is, heeft vandaag de dag een iPhone op zak. Daarin verzamelt hij alle veroveringen van zijn baas Don Giovanni, om ze later met een beamer op de wand te projecteren voor de ogen van een ontzette Donna Elvira. Don Giovanni zelf laat zijn luxe eigendommen bewaken door een camerasysteem. Donna Anna, Ottavio en Donna Elvira, uit op eerwraak, hullen zich in zwarte burka’s.

Intendant en regisseur van de Keulse opera Uwe Eric Laufenberg verwerkte de digitale hulpmiddelen en de knipoog naar de actualiteit lichtvoetig en organisch in zijn enscenering van Don Giovanni.

De opera is de hele maand juli nog te zien in Keulen en wordt in september hernomen. Simone Kermes zingt Donna Anna en Maria Bengtsson is Donna Elvira. De rol van Leporello wordt gezongen door Mikhail Petrenko, Christopher Maltman zingt de titelrol. Het Gürzenich-Orchester en het koor van de Keulse Opera staan olv Markus Stenz.

Play me, I m yours

di, 29 jun 2010 16:41:00 +0100

Sinds 2008 bestaat er in Londen het zomerse pianoproject Play me, I’m Yours. En ook dit jaar is het weer begonnen. Tot 10 juli staan in de parken en op Londense straten en pleinen 21 veelkleurig beschilderde piano’s opgesteld, waarop iedereen mag spelen: amateurs, professionals of mensen die nog nooit eerder van hun leven een piano hebben aangeraakt. Er ontstaan daardoor grappige situaties: totaal onbekenden die elkaar pianoles geven of een skater die trucs uitvoert op de tonen van een toevallig passerende pianist.
Het project was een idee van de Britse kunstenaar Luke Jerram. Het sloeg zo aan dat andere steden over de hele wereld het overnamen, zoals Cincinatti, Sao Paolo en Belfast. Dit jaar staat nu ook New York vol piano’s. 60 maar liefst. Ze staan verspreid over de New Yorkse wijken als the Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens en Staten Island. In alle steden waar het project wordt gehouden staat een pianoreparateur klaar die per fiets de eventueel beschadigde instrumenten kan oplappen. Maar de meeste piano’s overleven de aanval van de ongeschoolde spelers prima. De piano’s worden na afloop van het project cadeau gedaan aan muziekscholen.
Hopelijk waait het pianovirus ook over naar Nederland.

Moord in het park

di, 29 jun 2010 16:36:00 +0100

Een steekpartij tijdens een concert… Dan denk je toch eerder aan een heavy-metal band dan aan een symfonieorkest. Maar ook een concert van een symfonieorkest kan het toneel zijn van geweld. Afgelopen weekend is in een park in Londen een man vermoord na afloop van een concert van het Royal Philharmonic Orchestra. Het slachtoffer was een 38-jarige Franse chefkok die zijn verloofde trakteerde op een picknick tijdens het openluchtconcert. Na afloop probeerden mannen de picknickstoelen te stelen, waarbij de kok werd doodgestoken.
De moordenaars (een 18- en 19-jarige man) zijn door de politie gearresteerd.

Haendelexpert Anthony Hicks gestorven

di, 29 jun 2010 16:34:00 +0100

Onlangs werd bekend dat de beroemde muziekwetenschapper en barok-expert Anthony Hicks afgelopen maand is overleden.
Anthony Hicks werd vooral bekend om zijn studies over Händel. Zijn artikelen werden onder meer gepubliceerd in Händelbiografieën en naslagwerken, en in de belangrijkste en grootste muziekencyclopedie: The Grove Dictionary of Music and Musicians.
Daarnaast was hij adviseur en bron van informatie voor de juiste uitvoeringen van oude muziek. Hicks werkte samen met grootheden als Emma Kirkby, John Eliot Gardiner, Paul McCreesh en vele anderen. Hij bezat een encyclopedische kennis, was een invloedrijk man in de oude muziekwereld, een scherp criticus, maar een zeer bescheiden mens. Hij werkte vaak naamloos en op de achtergrond mee aan belangrijke muziekproducties.
Anthony Hicks stierf op 26 mei na een lang ziekbed. Hij werd 66 jaar.

Twee orgeltochten

vr, 25 jun 2010 16:53:00 +0100

Orgeltocht Veluwse orgels

Morgen, zaterdag 26 juni, zal er een orgeltocht plaatsvinden die voert langs vier Veluwse orgels. De tocht kan per fiets of auto worden afgelegd; lengte 8 à 9 km.

Hij begint in de Oude Kerk te Ermelo, waar het secretaire-orgel van Indermauer en het orgel van Gideon Thomas Bätz zullen worden toegelicht en bespeeld. Daarna zal het fraaie orgeltje van Wander Beekes in de Sint-Catharinakerk te Harderwijk worden bezocht. De tocht eindigt in de Grote Kerk van Harderwijk. De orgels zullen worden bespeeld door organist Gerrit ’t Hart, die zelf ook meefietst.

Morgen, zaterdag 26 juni vanaf 10.30 uur
Aanvang: Oude Kerk, Ermelo
kosten 10 € p.p.
Opgeven kan 's morgens voorafgaand aan de tocht in Ermelo
Of via www.gerrit-thart.nl

Orgeltocht Vlaamse en Waalse orgel

Morgen is ook de Dag van het Vlaamse en Waalse orgel in Utrecht. Er is een orgeltocht (per fiets of auto) langs verschillende orgels in Utrecht en omstreken. De orgels worden toegelicht door een kenner en vervolgens bespeeld.

De tocht begint om 10.30 in de Dorpskerk te De Bilt met het Lohmansorgel. Dan gaat het langs het Van den Eynde-orgel in de Lebuïnuskerk van Blauwkapel en langs het Ruprechtorgel van de Tuindorpkerk. Het laatste orgel van de dag is het Meyer orgel in de Josephkerk in Utrecht.
De orgels worden bespeeld door David Jansen, Tomás Flégr, Peter van Dijk en Willeke Smits.

Morgen, zaterdag 26 juni vanaf 10.30 uur
Aanvang: Dorpskerk, De Bilt
Deelname gratis en opgave vooraf niet nodig.
www.utrechtorgelland.nl

Barokensemble De Swaen houdt Kunstveiling

vr, 25 jun 2010 16:47:00 +0100

Soms hoort u in Viertakt concerttips van het Barokensemble De Swaen voorbij komen. Het ensemble sluit het seizoen op originele wijze af. Aanstaande zondag speelt De Swaen in Galerie Petit in Amsterdam vanaf 17 uur. Behalve muziek zijn er ook drankjes, hapjes en niet alleen dat: het ensemble houdt ook een veiling!
De kunstwerken die afgelopen seizoen in het publiciteitsmateriaal van het ensemble werden gebruikt, worden nu geveild. Al deze kunstwerken zijn gebaseerd op de thema’s van de gespeelde cantates in de betreffende maand. Aanstaande zondag op de Grote De Swaen Kunstveiling zal tenor Mark Omvlee als veilingmeester optreden. U kunt de kunstwerken nog voorbezichtigen in Galerie Petit, iedere dag van12 tot 17 uur.

Wilt u vooruit bieden: dat kan ook. Kijk dan op www.barokensembledeswaen.nl

concerten:
vrijdag 25 juni 2010, 20.00 uur
Lutherse Kerk, Utrecht

zaterdag 26 juni 2010, 20.00 uur
Het Penninckshuis, Deventer

zondag, 27 juni, 17.00 uur
Galerie Petit, NZ Voorburgwal 270, Amsterdam
DAN ook de “Grote De Swaen Kunstveiling”

Op het programma:
Christoph Graupner Sei gerne bei den Alten, GWV 1141/41
Fabian Müller Nieuwe, voor De Swaen geschreven compositie
J.S. Bach Magnificat, BWV 243

Organist Reitze Smits krijgt Sweelinckprjis

vr, 25 jun 2010 16:04:00 +0100

De Sweelinckprijs 2010 gaat naar organist en docent Reitze Smits. Dat meldt de website orgelnieuws.nl.

Smits krijgt de prijs onder andere vanwege "de bijzondere aandacht voor jonge talenten die hij met veel gevoel en kunde wegwijs maakt in het rijke repertoire van het orgel." Ook heeft hij volgens de jury "een frisse kijk op het repertoire en steekt hij veel energie in het organiseren van activiteiten." Daardoor vestigt hij de aandacht op de vele mogelijkheden van het orgel. Een voorbeeld daarvan is het Festival 'Voor de Wind'.

De Sweelinckprijs is bestemd voor personen die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de orgelcultuur, bijvoorbeeld als organist of componist.

Reitze Smits krijgt de prijs uitgereikt op zaterdagavond 4 september, in de Oude Kerk te Amsterdam.

Profmusici presenteren: Brahms op de vuvuzela

do, 24 jun 2010 15:50:00 +0100

De vuvuzela,… de toeter die elke wedstrijd van het Wereldkampioenschap voetbal begeleidt. Een enorme impuls voor het muziekleven, zou je kunnen zeggen. Vervang de plastic toeter in gedachten eens door een eenvoudige viool (misschien zelfs van plastic)…. Dan besef je dat in één keer miljoenen mensen met een muziekinstrument in aanraking komen.

Zo denken drie musici van het Konzerthaus Berlin er over. "We begrijpen dat sommige mensen de klank vervelend vinden", zeggen ze, "want net als bij een viool kun je de vuvuzela pas goed bespelen na lange oefening. Het maken van zuivere tonen vraagt een grote beheersing van lippen en longen."

Ofwel: dit geschal in het stadion is nog maar het begin. De drie blazers geven op de website van de Duitse krant Die Zeit een demonstratie van de mogelijkheden van dit miskende instrument. "Componisten als Brahms en Ravel kenden de vuvuzela al en ze hebben er prachtige soli voor gecomponeerd", zeggen de musici met een knipoog. "Die soli worden altijd op gewone blaasinstrumenten gespeeld. Dat moet worden rechtgezet." En dat doen ze dan ook... maar zelfs voor deze profs valt er nog wat te leren. Kijk en luister hieronder (het filmpje begint met reclame)...

Ook hier is een gevorderde vuvuzela-speler te vinden.

En mocht u een vuvuzela hebben… wanhoop niet, neem les bij een erkende leraar en dan kunt u nog ver komen…..

Sopraan zingt weer na dubbele longtransplantatie

do, 24 jun 2010 15:46:00 +0100

De Amerikaanse sopraan Charity Tilleman-Dick zingt weer. Nou èn?,…zou u zeggen. Inderdaad is deze 26-jarige zangeres nog niet zo bekend. Nog niet. Maar haar verhaal is nu al bijzonder.

Charity Tilleman-Dick was sinds 2002 ernstig ziek. Ze leed aan pulmonale hypertensie, een zeldzame aandoening waarbij de bloeddruk in je longen steeds verder oploopt. Gevolg: kortademigheid, flauwvallen, hartproblemen. Ze bleef maar doorzingen, maar de prognose was slecht: zonder ingreep zou ze overlijden. Maar Tilleman-Dick had geluk. Er kwamen donorlongen beschikbaar en in september vorig jaar onderging ze een 9-uur-durende operatie. Ze kreeg nieuwe longen en werd geopereerd aan haar hart.

Het was een succes. Ze kreeg niet alleen haar gezondheid terug, maar ook de hoop op een zangcarrière. Kortgeleden zong ze weer klassieke liederen, voor het medisch personeel van het ziekenhuis waar ze was geopereerd. Als dank voor hun inzet.

Tilleman-Dick had volgens berichten nooit de moed verloren. "Je moet altijd hoop hebben", zei ze op de Amerikaanse televisie. "Het werkwoord 'opgeven' zou uit het woordenboek moeten worden geschrapt."

Gelders orkest zoekt amateurstrijkers

do, 24 jun 2010 15:44:00 +0100

Wie altijd al eens een Mahlersymfonie wilde spelen bij een professioneel orkest, kan nu zijn kans grijpen. Het Gelders Orkest is namelijk op zoek naar amateurstrijkers om het ‘Adagietto’ uit Mahlers Vijfde Symfonie te gaan spelen. Het moet allemaal gaan gebeuren op 18 december – u heeft dus nog even de tijd om te studeren – en dan heet het orkest voor de gelegenheid ‘Groot Gelders Mahler Strijkorkest’. Eén en ander staat onder leiding van hoboïst Arthur Mahler, en dat is géén 'familie van'.

Klik hier voor meer informatie.

Muziek uit de deeltjesversneller

do, 24 jun 2010 15:42:00 +0100

Kent u de grote deeltjesversneller van CERN, op de grens van Zwitserland en Frankrijk? Daar wordt onderzoek verricht naar oerdeeltjes. De bedoeling is een beter beeld te krijgen van het ontstaan van het heelal.
Maar de wetenschappers hebben ook een onverwachte, andere interesse: muziek. De bewegingen van piepkleine deeltjes, als neutronen en protonen, zijn om te zetten in geluid. "Als je het juiste computerprogramma gebruikt, kun je echt mooie muziek krijgen uit de routes die de deeltjes afleggen", zegt één van hen. Zo kun je horen hoe een botsing tussen twee protonen klinkt. Of het uit elkaar vallen van een zogenaamd Higgs Bosson deeltje. Het is natuurlijk computermuziek. De deeltjes zelf maken geen geluid.
Er is nu zelfs een compleet project gewijd aan muziek uit oerdeeltjes. Er wordt zelfs gedacht aan ringtones voor mobieltjes. Het is niet zomaar een hobby van de wetenschappers… de bedoeling is dat door dit soort activiteiten het publiek positiever komt te staan tegenover het toch peperdure onderzoek bij CERN.

Klik hier voor de website van het muziekproject.

Ook de BBC publiceerde een artikel over de muzikale oerdeeltjes. Kijk hier.

Nieuwe oude opera Cherubini

wo, 23 jun 2010 17:24:00 +0100

Ooit gehoord van de opera Koukourgi? Nee waarschijnlijk. En dat klopt ook wel want componist Luigi Cherubini, die een groot deel van zijn leven ook directeur was van het conservatorium van Parijs, schreef het werk aan het eind van de achttiende eeuw, tijdens de Franse revolutie. Een tijd waarin de stad werd geteisterd door rellen en opstanden. Cherubini heeft daardoor zijn opera nooit kunnen voltooien. Midden in de finale legde hij de pen neer en pakte hem nooit meer op.
De onvoltooide partituur verdween, maar een paar jaar geleden dook hij weer op in het Poolse Krakau. Vervolgens maakte de Duitse muziekwetenschapper en Cherubini-kenner Heiko Cullmann het werk van Cherubini af.
Op 16 september 2010, de 250ste geboortedag van Luigi Cherubini gaat zijn Koukourgi, een komische opera die zich afspeelt in het oude China, dan eindelijk in première in Klagenfurt. Ruim tweehonderd jaar na dato. .

New York Philharmonic naar Georgie

wo, 23 jun 2010 17:23:00 +0100

Eén telefoontje van de Georgische violiste Lisa Batiashvili met Michael Sakasjvili, de president van haar vaderland, volstond om de New York Philharmonic een concertuitnodiging te bezorgen.
In oktober spelen de New Yorkers voor het eerst sinds het bestaan van het orkest in Georgië, ver weg in de Kaukasus het uiterste zuidoosten van Europa.
Ze geven concerten in Tblisi, de hoofdstad van Georgië en in Batumi aan de Zwarte Zee.
Op het programma staat onder andere het Eerste vioolconcert van Sjostakovitsj,. De solist is - natuurlijk - Lisa Batiashvili.

Janine Jansen en Sting

wo, 23 jun 2010 17:22:00 +0100

Violiste Janine Jansen steekt het niet onder stoelen of banken: Al sinds haar jeugd is ze een enorme fan van singer/songwriter Sting. Ze zal dan ook niet lang geaarzeld hebben toen hij haar vroeg met hem op te treden in zijn muzikale show Symphonica in Rosso.
Deze herfst gaat het gebeuren. Het zal niet alleen het eerste optreden van Janine Jansen met Sting worden, maar waarschijnlijk ook haar allereerste concert in een voetbalstadion. De concerten van Sting vinden namelijk plaats in het Gelredome stadion bij Arnhem.
Naast Janine Jansen is ook bandoneonist Carel Kraayenhof gevraagd. Beiden werden persoonlijk door Sting uitgenodigd om deel uit te maken van de shows in het GelreDome in oktober.

Overstroming Keulse Philharmonie

wo, 23 jun 2010 17:20:00 +0100

Vorig jaar scheelde het niet veel of het opvallende futuristische gebouw van de Kölner Philharmonie verzakte door de aanleg van een nieuwe metrolijn in Keulen. Dat liep dat goed af, maar gisterochtend dreigde er alweer een ondergronds gevaar. Een waterleidingbuis knapte, en het water stroomde de opslagruimte binnen, waar de instrumenten van verschillende orkesten worden bewaard.
Gelukkig stond het merendeel van die instrumenten niet op de grond, dus de schade viel mee. De brandweer was snel ter plekke om het water weg te pompen en de concerten gingen gewoon door.