Zaterdag 25 februari: het kapitalisme volgens Bertold Brecht en Kurt Weill

Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny

Opera in drie akten

Wereldpremiere 9 maart 1930, Neues Theater, Leipzig

Componist: Kurt Weill
Libretto: Bertolt Brecht

Opname gemaakt op 24 januari 2012, Wiener Staatsoper

Orchester der Wiener Staatsoper
Dirigent: Ingo Metzmacher

Leokadja Begbick: Elisabeth Kulman (mezzosopraan)
Dreieinigkeitsmoses: Tomasz Konieczny (bariton)
Fatty: Herwig Pecoraro (tenor)
Jenny Hill: Angelika Kirchschlager (sopraan)
Jim Mahoney: Christopher Ventris (tenor)
Jack O'Brien: Norbert Ernst (tenor)
Bill: Clemens Unterreiner (bariton)
Joe: Il Hong (bas)
Tobby Higgins: Wolfram Igor Derntl (tenor)
Mädchen 1: Ileana Tonca (sopraan)
Mädchen 2: Valentina Nafornita (sopraan)
Mädchen 3: Ildikó Raimondi (sopraan)
Mädchen 4: Juliette Mars (mezzosopraan)
Mädchen 5: Stephanie Houtzeel (mezzosopraan)
Mädchen 6: Monika Bohinec (mezzosopraan)
Commentator : Heinz Zednik (spreekstem)

Eerste akte

De weduwe Begbick is met haar vrienden, Dreieinigkeitsmoses en procuratiehouder Fatty, op de vlucht voor de politie. Hun auto komt vast te zitten in de woestijn en omdat ze niet meer voor- of achteruit kunnen, besluiten ze op deze plek een stad te stichten.

De stad Mahagonny biedt onderdak aan mensen van allerlei pluimage: de hoer Jenny komt er met haar meisjes wonen, evenals de houthakkersvrienden Jim, Jack, Bill en Joe. Deze vier mannen hebben in Alaska veel geld verdiend, dat ze in Mahagonny maar al te graag uitgeven.  Het gaat goed met de stad, maar op het hoogtepunt van de voorspoed treedt er een crisis op: men verveelt zich, er is teveel verboden en bovendien nadert er een orkaan, die alles wel eens weg zou kunnen vagen. Jim komt met de oplossing: iedereen moet doen waar hij zin in heeft (wat maakt het nog uit, nu de storm de stad dreigt te verwoesten?)

Tweede akte

De orkaan is niet over Mahagonny getrokken. De stad is gespaard, maar richt zich nu zelf te gronde, omdat alles geoorloofd is. Vreten, vrijen, vechten, zuipen: alles kan er, zonder welke beperking dan ook. Er vallen slachtoffers: Jack eet zichzelf dood aan een aantal kalven, Joe wordt door Dreieinigkeitsmoses in een bokswedstrijd doodgeslagen. Jim, die al zijn geld op Joe gezet heeft, verliest zijn vermogen. Hij laat zich hier niet door uit het veld slaan. Jim  besluit zonder een cent op zak door te feesten. Helaas: geldgebrek is de enige doodszonde in Mahagonny. Zijn vriendin Jenny laat hem vallen als een baksteen, als Jim wordt aangeklaagd.

Derde akte

De rechtbank houdt zitting. De moordenaar Higgins wordt vrijgesproken, omdat hij het omkoopbedrag kan neerleggen. Jim wordt ter dood veroordeeld voor zijn onvermogen om te  betalen. Hoger beroep is niet mogelijk.

Jim neemt afscheid van Jenny. Als hij op de elektrische stoel heeft plaatsgenomen, vraagt hij of niemand weet dat er een god bestaat. Door middel van een toneelstukje laat men hem zien dat dit onzin is. Bewoners van Mahagonny horen thuis in de hel, maar in die hel leven ze al de hele tijd, dus wat zou er nog na dit leven moeten komen?

Na de executie demonstreren mensen met spandoeken voor en tegen van alles. Men zoekt naar gerechtigheid, maar de dode kan men niet meer helpen. Er is geen hoop in deze wereld. De opera eindigt met de woorden “können uns und euch und niemand helfen.”